Özet
Amaç
Fibromiyalji, mekanizmaları tam olarak anlaşılamayan ve tedavi etkinliği sınırlı olan, karmaşık ve yeti yitimine yol açan kronik bir ağrı durumudur. Bu belirsizlikler, sağlık çalışanları arasında sıklıkla şüpheciliğe ve isteksizliğe yol açmaktadır. Bu çalışma, Faslı romatologların fibromiyalji hastalarını yönetme konusundaki istekliliklerini değerlendirmeyi, etkileyen faktörleri belirlemeyi ve böylece hekim-hasta ilişkisini ve genel bakım kalitesini iyileştirmeyi amaçlamıştır.
Yöntem
Fas Romatoloji Derneği’ne bağlı romatologlar arasında kesitsel bir anket çalışması yürütülmüştür. Katılımcılar; sosyo-demografik ve profesyonel verileri, fibromiyalji hastalarını yönetme istekliliğini ve şu valide edilmiş araçları içeren elektronik bir anketi doldurmuştur: Zor Hekim-Hasta İlişkisi Ölçeği, Hastalık Algısı Ölçeği (BIPQ), Kişilik Özellikleri Ölçeği ve Tükenmişlik Ölçeği.
Bulgular
Çalışmaya 71 romatolog katılmıştır. Kırk dört katılımcı (%62), temel olarak zor etkileşimler (n=39; %70) ve algılanan terapötik yetersizlik (n=31; %56) nedeniyle fibromiyalji hastalarını yönetmede isteksizlik bildirilmiştir. Katılımcıların 62’sinde (%87) yüksek hayal kırıklığı puanları gözlemlenmiştir. Fibromiyalji, şiddetli ve etkisi yüksek bir durum olarak algılanmıştır (ortalama BIPQ=44.5±16.9). Çok değişkenli analizde, ileri yaşın bakım direncini azalttığı [risk oranı (OR): 1.072; %95 güven aralığı (GA): 1.010-1.138; p=0.021] ve hastaların hastalıkları konusundaki endişe algısının isteklilikle ilişkili olduğu (OR: 1.274; %95 GA: 1.033-1.571; p=0.024] saptanmıştır.
Sonuç
Faslı romatologlar arasında fibromiyalji hastalarını yönetme konusundaki isteksizlik yaygındır ve temel olarak zorlu iletişimler ile terapötik sınırlamalardan kaynaklanmaktadır. Genç hekimlere yönelik hedeflenmiş eğitimler ve iletişim odaklı yaklaşımlar, hekim-hasta ilişkisini ve hasta sonuçlarını iyileştirmeye yardımcı olabilir.
Anahtar Kelimeler:
Fibromiyalji, hekim-hasta ilişkileri, mesleki-tükenmişlik, kişilik özellikleri, anketler ve soru formları
Kaynaklar
1Treede RD, Rief W, Barke A, et al. Chronic pain as a symptom or a disease: the IASP Classification of Chronic Pain for the International Classification of Diseases (ICD-11). Pain. 2019;160:19-27.
2Ranque B, Nardon O. Prise en charge des symptômes médicalement inexpliqués en médecine interne : un paradigme de la relation médecin-malade en situation d’incertitude [Medically unexplained symptoms’ care in internal medicine: a paradigm of doctor-patient relationship in situation of uncertainty]. Rev Med Interne. 2017;38:458-66. French.
3Uclés-Juárez R, Fernández-Carreño D, Fernández-Miranda López S, Cangas Díaz AJ. Conceptuación de la fibromialgia: ¿consenso o discrepancia entre profesionales clínicos de España? [Conceptuation on fibromyalgia: consensus or discrepancy among healthcare providers from Spain?]. Rev Esp Salud Publica. 2020;94:e202001006. Spanish.
4Hahn SR, Thompson KS, Wills TA, Stern V, Budner NS. The difficult doctor-patient relationship: somatization, personality and psychopathology. J Clin Epidemiol. 1994;47:647-57.
5Brevet J. Le « Difficult Doctor-Patient Relationship Questionnaire » (DDPRQ): traduction et validation de la version française [thèse]. Versailles Saint-Quentin-en-Yvelines; 2012.
6Broadbent E, Petrie KJ, Main J, Weinman J. The brief illness perception questionnaire. J Psychosom Res. 2006;60:631-7.
7Weinman J, Petrie KJ, Moss-Morris R, Horne R. The Illness Perception Questionnaire: a new method for assessing the cognitive representation of illness. Psychology & Health. 1996;11:431-45.
8Moss-Morris R, Weinman J, Petrie KJ, Horne R, Cameron LD, Buick D. The revised Illness Perception Questionnaire (IPQ-R). Psychology & Health. 2002;17:1-16.
9Fazaa A, Rouatbi F, Miladi S, et al. Le « Brief Illness Perception Questionnaire » chez les patients souffrant de lombalgie commune. Revue du Rhumatisme. 2021;88:A168. French.
10Younes Aatti. Enquête sur le niveau de connaissances et sur les perceptions des crises non épileptiques psychogènes des psychiatres exerçant en France. Sciences du Vivant [q-bio]. 2015. ⟨hal-01734273⟩ Available from: https://hal.univ-lorraine.fr/hal-01734273v1/document
11Bonanno DR, Couch A, Haines T, Menz HB, O’Sullivan BG, Williams CM. Burnout in podiatrists associated with individual characteristics, workplace and job satisfaction: a national survey. J Foot Ankle Res. 2024;17:e12003.
12Courtois R, Petot JM, Plaisant O, et al. Validation française du Big Five Inventory à 10 items (BFI-10) [Validation of the French version of the 10-item Big Five Inventory]. Encephale. 2020;46:455-62. French.
13Homma M, Ishikawa H, Kiuchi T. Association of physicians’ illness perception of fibromyalgia with frustration and resistance to accepting patients: a cross-sectional study. Clin Rheumatol. 2016;35:1019-27.
14Walker EA, Katon WJ, Keegan D, Gardner G, Sullivan M. Predictors of physician frustration in the care of patients with rheumatological complaints. Gen Hosp Psychiatry. 1997;19:315-23.
15Arshad A, Kong KO. Awareness and perceptions of fibromyalgia syndrome: a survey of southeast asian rheumatologists. J Clin Rheumatol. 2007;13:59-62. Erratum in: J Clin Rheumatol. 2007;13:table of contents. Ooi, Kong Kok [corrected to Kong, Kok Ooi].
16Torres X, Ojeda B, Collado A, et al. Characterization of burnout among Spanish family physicians treating fibromyalgia patients: the EPIFFAC study. J Am Board Fam Med. 2020;33:386-96.
17Mostafapour M, Fortier JH, Garber G. Exploring the dynamics of physician-patient relationships: Factors affecting patient satisfaction and complaints. J Healthc Risk Manag. 2024;43:16-25.